İYOT YETERSİZLİĞİ HASTALIKLARININ ÖNLENMESİ VE TUZUN İYOTLANMASI PROGRAMI

Çocukların en iyi koşullarda dünyaya gelmelerinin sağlanması, büyümeleri ve
gelişmeleri için en uygun ortamın hazırlanması, geleceğe dönük fiziksel, ruhsal ve zihinsel
donanımlarının en üst düzeyde oluşturulması ülkenin geleceği açısından yaşamsal önem
taşımaktadır. Bu nedenle ülkemizde çocukların beslenmesine yönelik birçok koruyucu ve
geliştirici çalışmalar yürütülmektedir. Bu çalışmalardan biri de önemli bir halk sağlığı sorunu
olan iyot yetersizliği hastalıkları ve bu hastalıkların yol açtığı sağlık problemlerinin
önlenmesidir.
İyot eksikliği önlenebilir zekâ geriliğinin en önde gelen nedenlerinden birisidir ve
kişiyi anne karnından başlayarak tüm yaşamı boyunca olumsuz olarak etkileyen bir hastalıklar
bütünüdür. İyot yetersizliğinin en olumsuz ve yıkıcı etkilerinin gözlendiği risk grupları;
doğurganlık çağdaki kadınlar, gebeler, bebekler ve çocuklardır. Bebek ve çocuklarda; büyüme
ve gelişme geriliği, zekâ düzeyinin akranlarına göre en az 13,5 puan daha düşük olması,
öğrenme yeteneği ve okul başarısında azalma, gebelerde düşük ve ölü doğum riskinde artma
ve her yaşta guatr iyot yetersizliğin oluşturduğu önemli sağlık problemlerinden sadece
birkaçıdır.
İyot yetersizliği hastalıklarının önlenmesine yönelik olarak, ülkemizde 1994 yılından
beri “İyot Yetersizliği Hastalıklarının Önlenmesi ve Tuzun İyotlanması Programı”
yürütülmektedir. 1998 yılında hazırlanan tuz tebliği ile tüm sofra tuzlarının iyot ile
zenginleştirilmesi sağlanmıştır. 2013/48 Türk Gıda Kodeksi Tuz Tebliği son yayınlanan
tebliğdir. Tuzlarla ilgili denetimler Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından sürdürülmektedir.
Her yıl ülkemizde Haziran ayının ilk haftası (1-7 Haziran) olarak belirlenen İyot
Yetersizliği Hastalıklarının Önlenmesi Haftası’nda iyodun önemini topluma daha çarpıcı
ve etkili yöntemlerle aktarmak, ülkemizde iyotlu tuz kullanımını tüm topluma
yaygınlaştırmak ve toplum bilinci oluşturmak amaçlanmaktadır.